BEZKOMPROMISOWA WYDAJNOŚĆ
I TROSKA O ŚRODOWISKO
ODKRYJ NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ
I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
Grupa Klima-Therm jest wiodącym dostawcą i producentem najwyższej klasy
systemów klimatyzacyjnych, wentylacyjnych i grzewczych. Swoje rozwiązania
z bogatej oferty urządzeń kilku uznanych na rynku marek firma kieruje zarówno
do inwestorów instytucjonalnych, jak i konsumentów.
Powstała w 1996 roku organizacja, dziś swoją wiodącą działalność biznesową realizuje za pośrednictwem 9
powiązanych kapitałowo spółek prężnie operujących na rynku polskim, w Skandynawii, w krajach nadbałtyc-
kich, a poza Europą – na terenie Stanów Zjednoczonych (USA).
Wiodącymi, powiązanymi kapitałowo podmiotami w strukturze Grupy na rynku polskim są spółki Klima-
-Therm, Klimor, Kaisai, których uzupełniająca się działalność obejmuje produkcję, import i dystrybucję stan-
dardowych oraz wysoce specjalistycznych urządzeń klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, w tym również kom-
ponentów i podzespołów.
Za pośrednictwem spółek FG Nordic, Skiab, FG Finland i FG Baltics firma dostarcza najwyższej klasy produk-
ty klimatyzacyjne odpowiadające specyficznym potrzebom i wymogom klientów w Szwecji, Finlandii oraz w
Estonii. Natomiast za sprzedaż systemów klimatyzacyjno-wentylacyjnych w Ameryce Północnej odpowiada
spółka Klimor USA Inc. z siedzibą w stanie Georgia.
Silna pozycja Grupy Klima-Therm na rodzimych rynkach, ponad 20-letnie doświadczenie w branży HVACR
(ang. Heating, Ventilation, Air-conditioning, Refrigeration) oraz wiedza i kompetencje zespołu ponad 500 Pra-
cowników stanowią filary obranej strategii intensyfikacji działalności eksportowej i rozwoju sprzedaży w opar-
ciu o nowe rynki zbytu.
O GRUPIE
KLIMA-THERM
ROZDZIAŁ
STRONA
SPIS TREŚCI
CZYNNIKI A2L: MONTAŻ I METODY SERWISOWANIA
PRAWO, PRZEPISY I SYTUACJA NA RYNKU
R452B: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
R513A I HFO-R1234ze: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
AKTUALNE WYMOGI PRAWNE DLA STOSOWANIA AGREGATÓW WODY LODOWEJ
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
PODRĘCZNIK
DLA PROJEKTANTÓW
I INSTALATORÓW
5-9
10-13
14-19
20
22
PRAWO, PRZEPISY
I SYTUACJA NA RYNKU
DLACZEGO POSZUKUJE SIĘ ALTERNATYWY
DLA OBECNIE STOSOWANYCH CZYNNIKÓW?
CO OZNACZA GWP I ODP?
GLOBALNE OCIEPLENIE to zjawisko klimatyczne wpływające na całą naszą planetę, które w przypadku nieodpowiedniego przeciw-
działania, spowoduje dramatyczne konsekwencje dla całego ekosystemu. Przyczyna wzrostu temperatury wiąże się ze zwiększoną
emisją gazów cieplarnianych, wynikającą z szkodliwej działalności człowieka.
Globalne ocieplenie jest przyczyną topnienia lodowców, zwiększania powierzchni pustyni podzwrotnikowych oraz podwyższania po-
ziomu mórz i nasilania skrajnych zjawisk pogodowych, jak cyklony, powodzie, susze, fale upałów lub zimna.
Konsensus naukowy w sprawie dramatycznych efektów globalnego ocieplenia przekonał wiele krajów, firm i osób prywatnych do pod-
jęcia próby ograniczenia tego zjawiska. Unia Europejska, jako wiodąca instytucja mająca wpływ na przepisy, wprowadziła plan działa-
nia, którego celem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych (GHG) o 80% w porównaniu do poziomu z 1990 roku.
Planem tym objęta jest również branża HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja), a wymagane od nas działania dotyczą:
•
redukcji BEZPOŚREDNIEGO WPŁYWU związanego z emisją do atmosfery czynników chłodniczych, przyczyniających się do efektu
cieplarnianego (Rozporządzenie F-GAZowe).
•
redukcji POŚREDNIEGO WPŁYWU, którym jest zużycie pierwotnego powietrza, związane z działaniem urządzeń (Dyrektywa EcoDesign).
Współczynnik globalnego ocieplenia (GWP) to wskaźnik służący do ilościowej oceny wpływu danej substancji na EFEKT CIEPLAR-
NIANY. Porównuje ilość ciepła zatrzymanego przez określoną masę gazu do ilości ciepła zatrzymanego przez podobną masę dwutlen-
ku węgla. Im wyższa wartość GWP tym bardziej szkodliwy jest czynnik chłodniczy.
Potencjał niszczenia warstwy ozonowej (ODP) to miara stopnia zubożania warstwy ozonowej jaki może powodować pojedyncza
cząsteczka gazu. Najbardziej szkodliwe czynniki, z grupy CFC i HCFC, zostały wycofane z rynku kilka lat temu, a wszystkie czynniki
dostępne aktualnie na rynku europejskim posiadają zerowy potencjał ODP.
Poniżej przedstawiono wartości GWP100AR4 i GWP100AR5 najczęściej stosowanych cieczy w branży HVAC.
HFC
fluorowęglowodory
Mieszanina
HFC-HFO
HFO
hydrofluoroolefiny
CZYNNIK
CO2
R410A
R134a
R32
R452B
R454B
R513A
R1234ze
R1234yf
GWP100AR4
kg CO2EQ
2.088
1.430
675
698
467
631
GWP100AR5
kg CO2EQ
1.924
1.300
677
676
467
647
<1
<1
GWP 100AR4 = Współczynnik globalnego ocieplenia obliczony dla okresu 100 lat, zgodnie z czwartym sprawozdaniem oceny (2007), przedstawionym przez Instytut IPCC.
GWP 100AR5 = Współczynnik globalnego ocieplenia obliczony dla okresu 100 lat, zgodnie z piątym sprawozdaniem oceny (2014), przedstawionym przez Instytut IPCC.
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
JAKI JEST HARMONOGRAM WYCOFANIA CZYNNIKÓW HFC?
CZY STOSOWANIE CZYNNIKÓW R410A I R134A
BĘDZIE ZAKAZANE W BRANŻY HVAC?
CZY W EUROPIE PLANOWANE SĄ GRZYWNY LUB PODATKI
W ZWIĄZKU ZE STOSOWANIEM CZYNNIKÓW O WYSOKIM GWP?
Aby zobligować Państwa Członkowskie do ograniczenia stosowania najbardziej szkodliwych dla środowiska czynników chłodniczych,
UE ustanowiła – wraz z wejściem w życie postanowień Dyrektywy F-GAZowej z 1 stycznia 2015 – maksymalną ilość czynników HFC
(fluorowęglowodorów) a tym samym ekwiwalentu CO2, jaki można wprowadzić na rynek dla kategorii produktów z różnych branży,
uwzględniając HVAC i chłodnictwo. Celem stopniowego wycofywania jest ograniczenie ilości szkodliwych gazów HFC w okresie
2015-2030 i promowanie czynników o niskim współczynniku GWP (grupa HFO i mieszaniny HFO/HFC).
Plan stopniowego wycofywania czynników dodatkowo wprowadza na terenie UE system kontyngentów, tj. mechanizmu przydziela-
jącego ograniczone ilości gazów HFC producentom i importerom gazu, kontyngenty będące w obrocie między podmiotami obecnymi
na rynku. Wprowadzony plan wycofania czynników wpłynął na znaczny wzrost ich cen w ostatnich latach.
Nie, jak dotąd nie jest przewidywany zakaz stosowania tych substancji w klimatyzatorach powyżej 12 kW (>3 kg czynnika na urządze-
nie), prognozowany jest jednak wzrost cen, znaczne ograniczenie zastosowania i utrudniona dostępność w średniej/długiej perspek-
tywie czasowej.
Aktualnie, kilka krajów starego kontynentu wprowadziło tak zwany „podatek od emisji CO2”. Na przykład, w Szwajcarii i Danii obowiąz-
kowe jest stosowanie wyłącznie czynników HFO lub o niskim GWP w średnich i dużych systemach HVAC. W Norwegii nałożony zo-
stał bardzo wysoki podatek za każdy kilogram zaimportowanego czynnika o wysokim współczynniku GWP: równowartość € 106 za
kg R410A, € 72 za kg R134a. Oznacza to na przykład, że montaż agregatu o mocy 500 kW ze sprężarkami typu Scroll, pracującego na
czynnik R410A, który średnio napełniany jest 100 kg chłodziwa, kosztować będzie dodatkowo € 10 600 samego podatku.
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
SZWAJCARIA
OBOWIĄZEK stosowania czynników HFO w dużych instalacjach:
• powyżej 400 kW dla chłodnictwa przemysłowego
• powyżej 600 kW dla klimatyzacji komfortu
Czynniki o wysokim GWP dopuszczalne są WYŁĄCZNIE w instalacjach do 80 kW.
Ograniczenia dla systemów od 80 do 400/600 kW zależą od typu instalacji.
DANIA
W instalacjach większych niż 250 kW OBOWIĄZKOWE jest stosowanie czynników
o niskim GWP jak propan, amoniak, CO2, HFO.
W systemach do 250 kW maksymalna dopuszczalna ilość tradycyjnych czynników chłodniczych:
10 kg na układ chłodniczy.
NORWEGIA
Na import czynników o wysokim GWP nałożony jest specjalny podatek,
w wysokości proporcjonalnej do GWP:
≈ 106€ na kg R410A
≈ 72€ na kg R134a
HISZPANIA
Specjalny podatek: ≈ € 20 za tonę ekwiwalentu CO2.
PRAWO, PRZEPISY I SYTUACJA NA RYNKU
JAK KLASYFIKOWANE SĄ CZYNNIKI CHŁODNICZE?
CO OZNACZA A2L?
Zgodnie z normami ASHRAE i ISO 817:2014, czynniki klasyfikuje się według dwóch podstawowych parametrów bezpieczeństwa:
toksyczności i palności.
A2L to podgrupa substancji łatwopalnych określanych wg normy ASHRAE 34 mianem „trudnozapalnych”. Grupa ta obejmuje czynniki
palne wyłącznie w określonych temperaturach i przy danym poziomie stężenia, których płomień rozprzestrzenia się w tempie poniżej
10 cm/s (0,36 km/h). Tym samym, stopień ich niebezpieczeństwa jest bardzo niski. W ramach przykładu, przyjmując że człowiek poru-
sza się ze średnią prędkością 4 km/h, jeżeli R452B rozprzestrzenia się z prędkością 0,11 km/h a R1234ze z prędkością 0,36x10-3 km/h,
w razie wypadku, ewakuacja zostanie przeprowadzona bez narażania życia ludzkiego.
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
TOKSYCZNOŚĆ
PALNOŚĆ
PRZYKŁADY
NIE-
TOKSYCZNE
A1
NIEPALNE
Płomień nie rozprzestrzenia się w powietrzu
R134a, R410A, R513A
A2L
NISKA PALNOŚĆ
Łatwopalne przy prędkości spalania < 10 cm/s
R452B, R454B, HFO-R1234ze, R32
A2
ŚREDNIA PALNOŚĆ
Łatwopalne przy prędkości spalania >10 cm/s
R152A
A3
WYSOKA PALNOŚĆ
Wybuchowe
R441A, R443A, R290 (propan)
B TOKSYCZNE
B1
NIEPALNE
Płomień nie rozprzestrzenia się w powietrzu
R245fa, R514A
B2L
NISKA PALNOŚĆ
Łatwopalne przy prędkości spalania < 10 cm/s
NH3 (amoniak)
B2
ŚREDNIA PALNOŚĆ
Łatwopalne przy prędkości spalania >10 cm/s
---
B3
WYSOKA PALNOŚĆ
Wybuchowe
---
ROZPRZESTRZENIANIE
PŁOMIENIA R452B
ROZPRZESTRZENIANIE
PŁOMIENIA R1234ze
CZŁOWIEK
0,5
1,0
1,5
2,0
2,5
3,0
3,5
4,0
4,5
Prędkość km/h
0,11 km/h
0,36x10-3 km/h
4,0 km/h
PRAWO, PRZEPISY I SYTUACJA NA RYNKU
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
JAKIE ROZPORZĄDZENIA I USTAWY OBOWIĄZUJĄ W ZAKRESIE
CZYNNIKÓW O NIŻSZYM WPŁYWIE NA ŚRODOWISKO?
Bieżące scenariusze zastosowań, związane z czynnikami o niskim współczynniku GWP określane są przez przepisy i ustawy, których
głównym celem jest ochrona środowiska poprzez ograniczenie emisji fluorowanych gazów cieplarnianych.
Wymienione tutaj Dyrektywy i Rozporządzenia Europejskie zostały wdrożone przez wszystkie Państwa Członkowskie w ramach kon-
kretnych krajowych dekretów wykonawczych.
Przepisy regulujące te zagadnienia to:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych
Wprowadza stopniowe ograniczanie ilości czynników HFC, które mogą być wprowadzone do obrotu w Unii, poprzez przydzielenie po-
szczególnym producentom i importerom określonych kontyngentów. Rozporządzenie dostępne jest pod adresem:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/IT/TXT/?uri=CELEX%3A32014R0517
UNI EN 378:2017 Instalacje ziębnicze i pompy ciepła – Wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska
W niniejszej Normie Europejskiej określono wymagania bezpieczeństwa osób i mienia, zawarto wytyczne dotyczące ochrony środo-
wiska oraz podano procedury dotyczące obsługi, konserwacji i naprawy instalacji ziębniczych oraz odzysku czynników chłodniczych.
Norma podzielona jest na 4 części, które dotyczą następujących zagadnień:
Część 1: Wymagania podstawowe, definicje, klasyfikacja i kryteria wyboru
W niniejszej części normy określono klasyfikacje i kryteria wyboru mające zastosowanie do instalacji
ziębniczych. Niniejsza klasyfikacja i kryteria wyboru wykorzystane są w częściach 2, 3 i 4.
Część 2: Projektowanie, konstrukcja, badanie, znakowanie i dokumentowanie
Część druga niniejszej normy dotyczy projektowania, wykonywania i montażu instalacji ziębniczych
łącznie z rurociągami, częściami składowymi i materiałami. Określono w niej także wymagania doty-
czące badania, odbioru, znakowania i dokumentowania tych instalacji.
Część 3: Usytuowanie instalacji i ochrona osobista
Niniejsza trzecia część dotyczy warunków usytuowania instalacji, np. w pomieszczeniach technicz-
nych, określa specyfikacje wentylacji, drzwi, dostępu, oświetlenia, alarmów i czujników. Dodatkowo
określa wymagane środki ochrony osobistej personelu.
Część 4: Obsługa, konserwacja, naprawa i odzysk
W niniejszej części normy podano procedury dotyczące obsługi i konserwacji systemu. Znaczna część
poświęcona jest obsłudze czynników chłodniczych w zakresie ich odzysku, recyklingu, regeneracji,
transportu, przechowywania i utylizacji.
IEC EN 60335-2-40:2018 Wymagania szczegółowe dotyczące elektrycznych pomp ciepła, klimatyzatorów i osuszaczy
Ta norma (aktualnie w trakcie nowelizacji) dotyczy urządzeń napełnionych czynnikiem w ilości od 1 do 5 kg. Proponuje się zwiększenie
dopuszczalnej ilości doładowania czynnika A2L, wprowadzenie różnych środków ograniczających ryzyko. Wersja ostateczna powinna
zostać wydana między 2019 a 2022 rokiem.
PRAWO, PRZEPISY I SYTUACJA NA RYNKU
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
JAKIE STOWARZYSZENIA BRANŻOWE ZAJMUJĄ SIĘ TYMI KWESTIAMI?
W czasach wielkiego niepokoju w branży HVAC, stowarzyszenia branżowe dokładnie monitorują zmiany zachodzące w prawodawstwie
dotyczącym zastosowania nowych czynników o niskim współczynniku GWP.
Poniżej przedstawiono listę głównych międzynarodowych stowarzyszeń, zajmujących się tymi problemami, które reprezentują tech-
niczny punkt odniesienia dla podmiotów sektora HVAC.
Główne stowarzyszenia międzynarodowe:
• ASHRAE „American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning” (www.ashrae.org)
• REHVA „Federation of European HVAC Associations” (www.rehva.eu)
• IIR „International Institute of Refrigeration” (www.iifiir.org)
• HPC „Heat Pump Centre” (www.heatpumpingtechnologies.org/about/heat-pump-centre/)
Przykłady kilku głównych stowarzyszeń krajowych:
• WŁOCHY: AICARR – Associazione Italiana Condizionamento dell’Aria Riscaldamento e Refrigerazione;
ASSOCLIMA – Associazione dei Costruttori di Sistemi di Climatizzazione
• NIEMCY: VDI-TGA – Fachbereich Technische Gebäudeausrüstung der VDI-Gesellschaft Bauen und Gebäudetechnik
• HISZPANIA: ATECYR – Asociación Técnica Espanola de Climatización y Refrigeración
• FRANCJA: AICVF – Association des Ingénieurs en Climatique, Ventilation et Froid
• SZWAJCARIA: SWKI – Société Suisse des Ingénieurs en Technique du Bâtiment
• WIELKA BRYTANIA: CIBSE – Chartered Institution of Building Services Engineers
• HOLANDIA: TVVL – Dutch Society for Building Services
• BELGIA: ATIC VZW-ASBL – Association Royale de la Technique du Chauffage, de la Ventilation et de la Climatisation
• DANIA: DANVAK – Fagligt Netværk for Professionelle Inden for HVAC, Energi og Indeklima
• SZWECJA: SWEDVAC – Swedish HVAC Society – Energi-och Miljötekniska Föreningen
• FINLANDIA: FINVAC – The Finnish Association of HVAC Societies
• NORWEGIA: NORVAC – Norwegian Society of HVAC Engineers
• WĘGRY: ETE – Építéstudományi Egyesület – Scientific Society for Building
• POLSKA: PZITS – Polskie Zrzeszenie Inzynierów i Techników Sanitarnych
• ROSJA: ABOK – Association of Engineers in Heating, Ventilation, Air-conditioning, Heat Supply & Building Thermal Physics
PRAWO, PRZEPISY I SYTUACJA NA RYNKU
10
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
CZYNNIKI A2L:
MONTAŻ I METODY SERWISOWANIA
CZY MONTAŻYŚCI I SERWISANCI WYMAGAJĄ POSIADANIA
SPECJALNYCH KWALIFIKACJI DO OBSŁUGI CZYNNIKÓW A2L?
Nie, certyfikat uprawniający operatora do obsługi czynników klasy A1 obowiązuje również dla czynników klasy A2L. Autoryzowane
Punkty Obsługi Technicznej powinny posiadać właściwy sprzęt do odzysku czynnika i opróżniania instalacji, z manometrami dla czyn-
ników R452B i R1234ze.
W celu ewentualnej utylizacji czynnika, punkty obsługi technicznej mogą skontaktować się z placówką odpowiedzialną za skup tego
typu substancji.
G.I. Industrial Holding ponosi odpowiedzialność za aktualizację i ocenę bieżących procedur postępowania, w celu podniesienia pozio-
mu świadomości swoich operatorów.
Dyrektywa F-GAZowa reguluje działania operatorów w branży, obsługujących wszystkie klasy czynników chłodniczych, w tym klasę
A1 i A2L. Operatorzy dokonujący inspekcji szczelności (F-GAZ > t CO2EQ), odzysku F-GAZów, montażu, naprawy, serwisu, wsparcia
lub utylizacji sprzętu chłodniczego i klimatyzacyjnego, stałych pomp ciepła lub pojazdów chłodniczych, zobowiązani są do zareje-
strowania się w Systemie Dystrybutorów, uzyskania certyfikatu oraz, w niektórych przypadkach, przekazania danych związanych
z przeprowadzonymi czynnościami, dla zapewnienia pełnej identyfikowalności gazów fluorowanych na rynku.
Należy zwrócić uwagę, że Dyrektywa F-GAZowa wprowadza zmiany w częstotliwości okresowych inspekcji urządzeń, ograniczając ją
dla urządzeń z czynnikami o niskim współczynniku GWP. Częstotliwość tych inspekcji różni się w zależności od wartości ekwiwalentu
CO2, jakim napełnione jest urządzenie.
Wielkość ekwiwalentu CO2 = GWP x kg czynnika.
Częstotliwość przeglądów
Wielkość
ekwiwalentu CO2 (t)
Bez systemu detekcji wycieków
Z systemem detekcji wycieków
< 5 t
przeglądy nie są wymagane
przeglądy nie są wymagane
5 ≤ x < 50 t
co 12 miesięcy
co 24 miesięcy
50 ≤ x < 500 t
co 6 miesięcy
co 12 miesięcy
≥ 500 t
co 3 miesiące
co 6 miesięcy
Ilość czynnika jaką napełnione jest urządzenie
Wielkość
ekwiwalentu CO2 (t)
R410A
R452B
R134a
R513A
HFO-R1234ze
< 5 t
do 2,4 kg
do 7,2 kg
do 3,5 kg
do 7,9 kg
do 714,3 kg
5 ≤ x < 50 t
od 2,4 do 24 kg
od 7,2 do 72 kg
od 3,5 do 35 kg
od 7,9 do 79 kg
od 714,3 do 7 143 kg
50 ≤ x < 500 t
od 2,4 do 24 kg
od 72 do 716 kg
od 35 do 350 kg
od 79 do 792 kg
od 7 143 do 71 429 kg
≥ 500 t
od 239 kg
od 716 kg
od 350 kg
od 792 kg
od 71 429 kg
11
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
CZY MONTAŻ URZĄDZEŃ NA CZYNNIK R452B I R1234ZE
WYMAGA ZASTOSOWANIA DODATKOWYCH ŚRODKÓW OSTROŻNOŚCI?
JAKIE DODATKOWE ŚRODKI OSTROŻNOŚCI NALEŻY ZASTOSOWAĆ
W PRZYPADKU MONTAŻU W OGRANICZONEJ PRZESTRZENI?
Regułą jest, że instalacje hydrauliczne wymagają zdecydowanie mniej restrykcyjnych środków bezpieczeństwa niż systemy bezpo-
średniego odparowania (split i VRF).
Wynika to z tego, że moduły hydrauliczne to urządzenia grzejąco-chłodzące przeznaczone dla systemów z cieczą pośrednią: czynnik
zawarty jest wewnątrz jednostki monoblokowej, montowanej na zewnątrz (urządzenie chłodzone powietrzem) lub w stosownym po-
mieszczeniu technicznym (urządzenie chłodzone wodą) i w obiegu urządzeń końcowych, z których korzysta bezpośrednio użytkownik,
przepływa wyłącznie woda (ewentualnie z dodatkiem glikolu). W systemach bezpośredniego odparowania (split i VRF) sytuacja jest
bardzo odmienna. Ze względu na to, że są to systemu dwusekcyjne, czynnik chłodniczy przepływa w instalacji rurowej, bezpośrednio
w pomieszczeniu, w którym przebywa użytkownik.
W związku z powyższym, z normy EN 378-3:2017 jasno wynika, że w przypadku systemów ogrzewania wodnego, chłodzonych
powietrzem i montowanych na zewnątrz, nie są wymagane żadne dodatkowe środki bezpieczeństwa.
Również w przypadku systemów chłodzonych wodą, montowanych na zewnątrz, nie obowiązują dodatkowe środki bezpie-
czeństwa.
Natomiast, w przypadku gdy system chłodzony wodą montowany jest w wewnętrznych pomieszczeniach technicznych, na-
leży odnieść się do ogólnych przepisów, zawartych w normie EN 378-3:2017. Organy odpowiedzialne określają bardziej szczegółowe
wytyczne dla różnych zastosowań.
Norma EN 378-3:2017 przedstawia analizę montażu przygotowaną przez specjalistę od palności (zgodnie z normą EN 60079-10-1):
w oparciu o charakterystykę cieczy i typ instalacji, możliwe jest osiągnięcie całkowicie bezpiecznej przestrzeni i zastosowanie
właściwego rozwiązania dla zminimalizowania ryzyka.
Na przykład, pomieszczenia techniczne muszą być odpowiednio oznaczone i wentylowane. Dla większego bezpieczeństwa, wyma-
gane są detektory podłączone do systemu alarmowego i wentylacja mechaniczna pomieszczenia.
CZYNNIKI A2L: MONTAŻ I METODY SERWISOWANIA
12
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
CZYNNIKI A2L: MONTAŻ I METODY SERWISOWANIA
CZY ZASTOSOWANIE URZĄDZEŃ NA CZYNNIKI A2L
PODLEGA OGRANICZENIOM?
CZY ISTNIEJĄ DODATKOWE ŚRODKI OSTROŻNOŚCI DOTYCZĄCE
TRANSPORTU URZĄDZEŃ NAPEŁNIONYCH CIECZAMI A2L?
CZY ISTNIEJĄ SZCZEGÓLNE, DODATKOWE ŚRODKI OSTROŻNOŚCI
DOTYCZĄCE PRZECHOWYWANIA TYCH URZĄDZEŃ?
Aktualnie, problem ten nie jest uregulowany żadną wytyczną europejską. Projektant/montażysta musi odnieść się do określonych
przepisów krajów, w miejscu montażu systemu.
Wyłącznie do celów informacyjnych, przedstawiamy poniżej zasady obowiązuję we Włoszech:
Temat został szczegółowo opisany w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 sierpnia 2013 (znanym jako „KODEKS PRZECIWPOŻA-
ROWY”), w którym wymagania klasyfikowane są odpowiednio do przeznaczenia budynku.
• Dla takich lokali jak hotele, powierzchnie handlowe powyżej 400 m2, przedszkola i szkoły, terminale lotnicze, szpitale, biura
i obiekty sportowe, wymagania zależą od zakresu działalności:
¬¬ W nowych lub remontowanych budynkach, wymagających wystawienia nowego świadectwa zabezpieczeń ppoż.,
przepisy pozwalają projektantowi zdecydować o wyborze bardziej ogólnego, obowiązującego kodu lub poprzedniego,
bardziej restrykcyjnego (który zezwalał jedynie na stosowanie czynników A1). Nowe przepisy dopuszczają stosowanie
czynników A2L, jeżeli „systemy technologiczne i usługowe są zaprojektowane, zainstalowane, kontrolowane, obsługi-
wane i serwisowane w sposób profesjonalny i fachowy”.
¬¬ W przypadku modernizacji lub wymiany istniejących systemów, wymagających przygotowania nowego świadectwa
FPC, mogą być stosowane wyłącznie czynniki z grupy A1.
• Aktualnie, wyłącznie dla publicznych lokali rozrywkowych (np. kina, teatry), nadal obowiązujący przepis (pochodzący z 1996
roku), który zezwala na stosowanie jedynie czynników A1. Ta zasada jest aktualnie w trakcie nowelizacji, dzięki której również
dla tych lokali obowiązywać będzie wcześniej opisywana reguła.
• Dla pozostałych budynków (np. domy mieszkalne i niewielkie lokale handlowe), zastosowanie mają ogólne zasady bezpie-
czeństwa, które wymagają od systemu aby był „wykonany w sposób profesjonalny i fachowy”; dlatego nie ma ograniczeń
w stosowaniu czynników z grupy A2L.
Nie, umowa dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) nie
określa szczegółowych wymagań dotyczących transportu czynnika R410A do maksymalnej ilości 333
kg na samochód ciężarowy. Należy sporządzić szczególną ocenę ryzyka jeżeli droga transportu prowa-
dzi przez tunel. Etykieta identyfikująca kategorię czynnika będzie różnić się wyłącznie kolorem i symbo-
lem od tej dla czynników A1.
Wymagania dla czynników A2L nie różnią się od wymagań dla czynników A1 również w zakresie trans-
portu morskiego. Należy jednak sporządzić ocenę dla każdego przypadku, tak samo jak dla czynników
A1. Transport drogą powietrzną wymaga sporządzenia oceny dla każdego przypadku.
Podobnie jak dla urządzeń na czynnik R410A, urządzenia pracujące z czynnikami R452B i R1234ze należy przechowywać w pomiesz-
czeniach o dobrej wentylacji i temperaturze otoczenia z zakresu -20°C do +50°C, w miejscu nie narażonym na bezpośrednie nasłonecz-
nienie i niską wilgotność.
13
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
CZYNNIKI A2L: MONTAŻ I METODY SERWISOWANIA
CZY MAKSYMALNA ILOŚĆ CZYNNIKA JAKĄ NAPEŁNIANE JEST
URZĄDZENIE PODLEGA OGRANICZENIOM?
CZY DLA NAPEŁNIANIA TYCH URZĄDZEŃ CZYNNIKIEM
OBOWIĄZUJE SPECJALNA PROCEDURA?
JAK WYGLĄDA IDENTYFIKACJA GRAFICZNA TYCH CZYNNIKÓW?
Nie, klasyczne instalacje w pomieszczeniach technicznych lub na zewnątrz (klasa III wg normy EN 378), nie podlegają ogranicze-
niom ilości czynnika na urządzenie. Ograniczona ilość napełnianego czynnika została ustalona wyłącznie dla systemów z bezpo-
średnim odparowaniem (split i VRF), należących do klasy II według rozporządzenia EN 378 (systemy z zewnętrzną sprężarką i jed-
nostką wewnętrzną).
W porównaniu z czynnikiem R410A, nie obowiązują dodatkowe wymagania. R452B należy zawsze napełniać w fazie ciekłej; to samo
dotyczy R1234ze. Nieprawidłowo napełniony czynnik może wpłynąć na prawidłową pracę urządzenia. Wymagane jest zastosowanie
pompy próżniowej i sprzętu do napełniania układu, odpowiednich dla czynników kategorii A2L. Zawór cylindrów z czynnikiem A2L jest
lewostronny dla odróżnienia od cieczy A1 (prawostronny).
IDENTYFIKACJA URZĄDZENIA:
G.I. Industrial Holding specjalnie oznacza swoje urządzenia aby
podkreślić obecność czynnika klasy A2L. Oprócz etykiety z nazwą
czynnika, dostępne są również tabliczki ze specyfikacją palności
i ciśnienia gazu. Tabliczka z numerem seryjnym informuje o ilości
napełnionego czynnika (w kg), współczynniku GWP i całkowitym
ekwiwalencie CO2 w tonach = masa czynnika (kg) z GWP/1000.
Specjalna etykieta na opakowaniu, informuje o palności czynnika
zgodnie z aktualną umową ADR.
IDENTYFIKACJA CYLINDRA:
Do niedawna, amerykańska norma AHRI nadawała każdemu czyn-
nikowi kolor identyfikujący, stosowany na cylindrach oraz jako tło
etykiet. Wraz ze wzrostem ilości czynników dostępnych w Europie,
zaprzestano stosowania tej procedury i samo AHRI zaproponowało
aby od 2020 roku używać wyłącznie jednego, jasnoszarego koloru
cylindrów dla wszystkich czynników i rozróżniać palność/niepal-
ność na podstawie koloru głowicy.
Ponieważ jest to wyłącznie propozycja a nie wymóg, różni produ-
cenci czynników mogą wybrać, czy stosować kolorowe cylindry czy
nie, ale w każdym przypadku, wszystkie będą miały identyczny ko-
lor głowicy w celu identyfikacji NIEBEZPIECZEŃSTWA produktu: na
przykład, czynniki NIEPALNE (kategoria A1) muszą posiadać ZIELO-
NĄ głowicę, natomiast PALNE (A3, A2 lub A2L) – CZERWONĄ.
Via Max Piccini 11/13
33061 Rivignano Teor (UD)
ITALY
Tel.: +39 0432 823011
Fax: +39 0432 773855
E-mail: info@clint.it
Web: www.clint.it
Modello
Model
Matricola
Serial number
Anno di produzione
Year of production
Refrigerante
Refrigerant
Max. pressione acqua
Max. water pressure
Peso in funzionamento
Functioning weight
Contiene gas fluorati ad effetto serra disciplinati dal protocollo di kyoto
Contains fluorinated greenhouse gases covered by the Kyoto protocol
CHA/G 182-P
tonnes CO2 equival.
2019
R452B
12
Kg
8,4
Min.
-20 °C
Max.
PS
LP
30 bar
600
kg
46
°C
10
bar
HP
45
bar
TS
14
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
R452B: CHARAKTERYSTYKA
I WŁAŚCIWOŚCI
JAKIE CZYNNIKI ALTERNATYWNE DLA R410A SĄ DOSTĘPNE NA RYNKU?
NIEKTÓRZY PRODUCENCI CZYNNIKÓW WPROWADZAJĄ CZYNNIK
R466A – KLASA A1. CO TO ZA CZYNNIK?
JAKIE SĄ SPECYFIKACJE I RÓŻNICE MIĘDZY CZYNNIKAMI
R410A - R452B - R454B - R32?
Obecnie dostępne na rynku czynniki o właściwościach termodynamicznych, zbliżonych do R410A to mieszaniny HFO i HFC R452B
i R454B oraz HFC R32.
Jest to ciekawy czynnik ze względu na niepalność, reklamowany przez producenta czynników Honeywell w czerwcu 2018 roku, ale
jak dotąd niedostępny na rynku. Przeznaczony jest głównie dla systemów VRF i może również okazać się korzystny dla sektora ogrze-
wania wodnego, pomimo niezbyt niskiego GWP (wartość GWP100AR5: 733). Jakkolwiek, nadal istnieją wątpliwości odnośnie niejasnego
potencjału niszczenia warstwy ozonowej (ODP) tego czynnika oraz jego stabilności i kompatybilności ze stosowanymi materiałami.
W przeciwieństwie, czynnik R452B jest już dostępny na rynku i jego kompatybilność z podzespołami została potwierdzona.
*LFL = Minimalne stężenie czynnika, przy którym płomień może rozprzestrzenić się w jednolitej mieszaninie powietrza i czynnika.
*UFL = Maksymalne stężenie czynnika, przy którym płomień może rozprzestrzenić się w jednolitej mieszaninie powietrza i czynnika.
GWP100AR4 = Współczynnik globalnego ocieplenia obliczony dla okresu 100 lat, zgodnie z czwartym sprawozdaniem oceny (2007), przedstawionym przez Instytut IPCC.
GWP100AR5 = Współczynnik globalnego ocieplenia obliczony dla okresu 100 lat, zgodnie z piątym sprawozdaniem oceny (2014), przedstawionym przez Instytut IPCC.
Czynnik
U.M.
R410A
R452B
R454B
R32
Nazwa handlowa
R410A
Opteon™ XL55 (DR55)
Solstice®L41y
Opteon™ XL41 (DR5A)
R32
Kategoria
MIESZANINA HFC
MIESZANINA HFO/HFC
MIESZANINA HFO/HFC
HFC
Skład
R32 - 50%
R125 - 50%
R32 - 67%
HFO1234yf - 27%
R125 - 7%
R32 - 68,9%
HFO1234yf - 31,1%
R32
GWP100AR4
kg CO2EQ
2088
698
467
675
GWP100AR5
kg CO2EQ
1924
676
467
677
ODP
Klasa bezpieczeństwa
A1
A2L
A2L
A2L
LFL (dolna granica palności)*
Vol %
11,9
11,2
12,7
UFL (górna granica palności)**
Vol %
23,3
22,0
33,4
Prędkość spalania (prędkość
rozprzestrzeniania płomienia)
cm/s
3,0
3,7
6,7
Wydajność: nominalna wydajność
chłodzenia vs R410A
100%
98%
96%
105%
Efektywność: EER vs R410A
100%
101%
100%
101%
Poślizg temperaturowy
0,1
1,1
1,3
0,0
Temperatura tłoczenia
°C
78
82
83
95
15
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
R452B: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
DLACZEGO G.I. INDUSTRIAL HOLDING PRODUKUJE
URZĄDZENIA NA CZYNNIK R452B?
CZY R452B JEST ŁATWO DOSTĘPNY NA RYNKU? JAKI JEST JEGO KOSZT?
JAKIE SĄ PLANY ROZWOJU CZYNNIKA R454B?
G.I. Industrial Holding wybrało czynnik R452B ponieważ dogłębne analizy wykazały, że jego właściwości są najbardziej zbliżone do
R410A i, w przeciwieństwie do R32, jest on również kompatybilny z pompami ciepła i urządzeniami wielofunkcyjnymi. Pozwala to
nam, jako pierwszym na rynku, wprowadzić szeroką gamę produktów ze sprężarkami typu Scroll, w wersji tylko chło-
dzącej, rewersyjnej pompy ciepła i 4-rurowych agregatów wielofunkcyjnych, o wydajności od 50 do 1220 kW. Nowe urzą-
dzenia na czynnik R452B, zrealizowane przy współpracy z naszymi partnerami technologicznymi, mogą pracować z tym samym
olejem i w zakresie eksploatacyjnym zbliżonym do R410A.
R32, którym interesują się niektórzy producenci, zarówno z sektora urządzeń z bezpośrednim odparowaniem jak i ogrzewania wod-
nego, to czynnik znany od lat ale dotychczas nie stosowany w czystej postaci, ze względu na specyfikę palności, wysokie ciśnienia
i temperatury tłoczenia.
Wcześniej, czynnik R410A – mieszanina bliskoazeotropowa, został opracowany w celu złagodzenia tych trzech negatywnych
aspektów, poprzez dodanie 50% stężenia cieczy R125, ograniczając palność (w rzeczywistości R410A należy do klasy A1), osiąga-
jąc nieco niższe ciśnienia robocze i temperatury tłoczenia, w porównaniu do czystego R32. Efektem ubocznym tej mieszaniny jest
to, że ciecz R125 ma wyższy współczynnik GWP (3500), przez co wskaźnik ten dla R410A wynosi 1924.
Z punktu widzenia wydajności, R452B, w porównaniu do R32, bliższy jest czynnikowi R410A, z maksymalnym ciśnieniem skraplania
nieco niższym niż R410A i około 2 bar niższym niż R32. Ponadto, R452B charakteryzuje się niższą temperaturą tłoczenia sprę-
żarki niż R32 (nawet o 20-30° dla pracy w trybie pompy ciepła).
Z tego powodu, główni producenci sprężarek zalecają stosowanie czynnika R452B, natomiast czynnik R32 wymaga zastoso-
wania sprężarek zaprojektowanych specjalnie dla tej cieczy i smarowanych innym olejem chłodniczym.
R452B to mieszanina czynników R32, R1234ze i R125, które znalazły szerokie zastosowanie zarówno w branży motoryzacyjnej jak
i klimatyzacyjnej i dostarczane są przez kilku producentów. Nie przewiduje się ich ograniczonej dostępności w średniej / długiej
perspektywie czasowej. Dlatego, spodziewamy się utrzymywania produkcji na dużą skalę i wysokiej dostępności tego czynnika. Ze
względu na mechanizm popytu/ofertowania, spowoduje to prawdopodobnie, że jego cena utrzyma się na stałym poziomie, a niski
współczynnik GWP wykluczy go z ograniczeń regulacyjnych Unii Europejskiej. Przeciwnie do czynnika R452B, cena tradycyjnego
czynnika R410A będzie prawdopodobnie wzrastać, właśnie ze względu na wysoki współczynnik GWP i plan jego wycofania, wpro-
wadzony w ramach dyrektywy F-GAZowej. Ta duża różnica cen, razem z niesprzyjającym opodatkowaniem w niektórych krajach
Europy, wpłynie na coraz mniej opłacalne stosowanie czynnika R410A w najbliższej przyszłości.
Firma G.I. Industrial Holding postanowiła zaproponować, dla swojego typoszeregu ze sprężarkami typu Scroll, czynnik R452B
zamiast R454B, ponieważ jego specyfikacja i wydajności są najbardziej zbliżone do R410A a poślizg temperaturowy jest niższy.
Ponadto, R452B jest szeroko dystrybuowany, a tym samym mniej podatny na wahania cen i ograniczoną dostępność. Jakkolwiek,
urządzenia produkowane przez G.I. Industrial Holding na czynnik R452B są już technicznie przygotowane do współpracy z czynni-
kiem R454B. W rzeczywistości, wszystkie podzespoły, jak sprężarki i wymienniki, zostały przystosowane i zatwierdzone do stoso-
wania z czynnikami R452B i R454B. Tym samym, jeżeli w przyszłości rynek będzie wymagał przestawienia się na ten drugi czynnik,
urządzenia G.I. Industrial Holding będą już na to przygotowane.
16
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
R452B: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
CZY ZASTOSOWANIE CZYNNIKA R452B UŁATWI UZYSKANIE KREDYTU
EA C6 „ROZSZERZONE ZARZĄDZANIE SYSTEMAMI CHŁODNICZYMI”
W CERTYFIKACJI LEED ?
LEED® (Leadership in Energy & Environmental Design) to dobrowolny program certyfikacji każdego typu budynku (zarówno obiektu
handlowego jak i domu mieszkalnego), oparty na całym cyklu jego życia: od projektu poprzez budowę do zarządzania.
LEED® promuje zrównoważony rozwój, wartościując specyfikacje budynku w kluczowych kategoriach, jak oszczędność energii
i wody, redukcja emisji CO2, poprawa jakości wnętrza, jakość zastosowanych materiałów i zasobów, projekt i wybór lokalizacji.
LEED® bazuje na liście wymagań, pogrupowanych w 8 kategoriach, niektóre są obowiązkowe (wymagania podstawowe), a niektóre
opcjonalne (kredyty), którym przyznawane jest punktacja. Suma kredytów równoznaczna jest z osiągnięciem konkretnego poziomu
certyfikacji: w zakresie od poziomu podstawowego do platynowego.
Kategorie
Zintegrowany proces projektowy
1 punkt
LT
Lokalizacja i transport
16 punktów
SS
Zrównoważone zagospodarowanie
terenu
1 wymaganie podstawowe / 10 punktów
WE
Efektywne wykorzystanie wody
3 wymagania podstawowe / 11 punktów
EA
Energia i atmosfera
4 wymagania podstawowe / 33 punkty
MR
Materiały i surowce
2 wymagania podstawowe / 13 punktów
EQ
Jakość Środowiska wewnętrznego
2 wymagania podstawowe / 16 punktów
IN
Innowacje
6 punktów
RP
Priorytety regionalne
4 punkty
Wynik
CERTYFIKOWANY
40-49 punktów
SREBRNY
50-59 punktów
ZŁOTY
60-79 punktów
PLATYNOWY
80+ punktów
17
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
R452B: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
Wpływ czynników chłodniczych poddaje się ocenie w ramach kategorii „Energia i atmosfera” poprzez ustalenie kredytu EA C6 „Roz-
szerzone zarządzanie systemami chłodniczymi”, który w razie pozytywnego rozpatrzenia, pozwala uzyskać 1 punkt. Kredyt wyma-
ga aby wszystkie zaprojektowane systemy HVAC spełniały poniższe równanie:
LCGWP + LCODP*105 ≤13
Gdzie:
LCGWP „Potencjał tworzenia efektu cieplarnianego w całym cyklu życia” [kg CO2/kW rok] = [GWPr * (Lr * życie + Mr) *Rc] / życie
LCODP „Potencjał niszczenia warstwy ozonowej w całym cyklu życia” [kg CFC 11/(kW/rok)] = [ODPr * (Lr * życie + Mr) *Rc] / życie
GWPr
„Wskaźnik globalnego ocieplenia dla czynnika” (od 0 do 12,000 kg CO2 / kg czynnika)
ODPr
„Potencjał niszczenia warstwy ozonowej dla czynnika” (od 0 do 0.2 kg CFC11/ kg czynnika)
Lr
„Roczny procentowy ubytek czynnika” (2%)
Mr
„Ubytek czynnika na koniec cyklu życia” (10%)
Rc
„Określony ładunek czynnika chłodniczego” (od 0.065 do 0.65 kg czynnika na kW wydajności chłodniczej
według warunków AHRI lub normy EUROVENT)
Life
„Długość życia produktu” (10 lat).
Przeprowadzona przykładowa symulacja dla dwóch urządzeń grzejąco-chłodzących o równej mocy, ale pracujących z dwoma róż-
nymi czynnikami chłodniczymi (jeden z R410A i drugi z R452B), wyraźnie wskazuje, że wyłącznie urządzenie z ekologicznym czyn-
nikiem R452B umożliwia osiągnięcie kredytu LEED®.
CHA/K/AF 906-P
CHA/G/AF 906-P
Czynnik chłodniczy
R410A
R452B
Ilość napełnionego czynnika
[kg]
70
70
Wydajność chłodnicza
[kW]
271
271
GWPr
1924
676
ODPr
Lr
2%
2%
Mr
10%
10%
Rc
0,26
0,26
Life
10
10
LCGWP
[kg CO2/kW rok]
14,91
5,24
LCODP
LCGWP + LCODP
14,91 >13
5,24 <<13
WYNIK
NIE SPEŁNIA WYMAGAŃ
SPEŁNIA WYMAGANIA
18
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
R452B: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
CZY MOŻLIWA JEST WYMIANA CZYNNIKA R410A
NA R452B W ISTNIEJĄCYCH INSTALACJACH?
CZY SPECYFIKACJE R452B SĄ ZBLIŻONE DO R410A?
CZY R452B MOŻNA STOSOWAĆ W POMPACH CIEPŁA
I URZĄDZENIACH WIELOFUNKCYJNYCH?
CZY R452B DOSTĘPNY JEST RÓWNIEŻ DLA URZĄDZEŃ
ZE SPRĘŻARKAMI INWERTEROWYMI?
Nie, urządzenia zainstalowane nie są wyposażone w dedykowane podzespoły i nie posiadają certyfikacji CE, gwarantujących bezpiecz-
ne użytkowanie czynników z grupy 1 A2L, dlatego wymiana czynnika w istniejących instalacjach jest niedopuszczalna. Aby móc praco-
wać z czynnikiem R452B, nowe urządzenia z dedykowanymi podzespołami muszą być napełnione nim fabrycznie.
To chłodziwo ma zbliżone charakterystyki do R410A, dlatego też, właściwości, zyski cieplne i poziomy efektywności nowych urządzeń
na czynnik R452B są bardzo zbliżone do ich odpowiedników na czynnik R410A. Różnice zostały szczegółowo opisane w specjalnej do-
kumentacji technicznej.
Urządzenia z górnego typoszeregu posiadają podwójną klasę energetyczną A, zarówno dla chłodzenia jak i grzania, oraz poziomy efek-
tywności umożliwiające im spełnienie wymagań normy ErP 2021.
Tak, czynnik R452B dostępny jest dla całego typoszeregu agregatów chłodzonych powietrzem i wodą, ze sprężarkami on/off typu
Scroll, tylko chłodzących, rewersyjnych pomp ciepła i 4-rurowych wielofunkcyjnych. Specjalne urządzenia dostępne są rów-
nież z technologią Free-Coolingu.
Urządzenia na czynnik R32 oferowane przez niektórych producentów, nie mogą pochwalić się tak szerokim zakresem zastosowania.
Z aktualnie dostępnymi na rynku podzespołami, R32 stanowi rozwiązanie wyłącznie dla instalacji TYLKO CHŁODZĄCYCH.
Aktualnie nie, ale współpracujemy z kluczowymi partnerami w celu wprowadzenia tej technologii w przyszłości.
CZY POZA IDENTYCZNĄ WYDAJNOŚCIĄ, MASA I WYMIARY
ODPOWIEDNIKÓW URZĄDZEŃ NA CZYNNIK R452B I R410A RÓŻNI SIĘ?
Nie, urządzenia na czynnik R452B mają identyczną masę i wymiary co ich odpowiedniki pracujące na czynnik R410A. Również ilość na-
pełnionego czynnika jest taka sama.
19
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW
R452B: CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
CZY ZAKRES EKSPLOATACYJNY URZĄDZEŃ NA CZYNNIK R452B
I ICH ODPOWIEDNIKÓW NA CZYNNIK R410A JEST TAKI SAM?
Tak, zakres pracy urządzeń na czynnik R452B i ich odpowiedników na czynnik R410A jest w całości zbliżony, zarówno dla pracy
w trybie samego chłodzenia jak i pompy ciepła.
Urządzenia na czynnik R32, oferowane na rynku przez niektórych producentów, nie mogą pochwalić się tak dobrymi charaktery-
stykami. Podzespoły dostępne aktualnie na rynku, umożliwiają zastosowanie czynnika R32 wyłącznie w instalacjach TYLKO CHŁO-
DZĄCYCH oraz przy niezbyt wysokich temperaturach zewnętrznych.
CZY URZĄDZENIA NA CZYNNIK R452B SĄ ZGODNE Z ROZPORZĄDZENIEM ERP?
CZY POSIADAJĄ CERTYFIKAT EUROVENT?
Tak, podobnie jak ich odpowiedniki pracujące z czynnikiem R410A, typoszereg urządzeń na czynnik R452B jest zgodny z europej-
ską dyrektywą ErP, dotyczy to zarówno agregatów tylko chłodzących, pomp ciepła jak i urządzeń wielofunkcyjnych.
Serie z podwójną klasą energetyczną A (CHA/G/AF 182-P÷604-P oraz CHA/G/AF 726-P÷24012-P) dodatkowo spełniają wymaga-
nia rozporządzenia ErP 2021.
Cała gama produktów posiada certyfikację Eurovent.
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
-20
-10
10
20
30
40
Temperatura na wylocie ze skraplacza (° C)
Temperatura powietrza (° C)
Porównanie zakresu eksploatacyjnego urządzeń z czynnikiem R410A i R452B
R452B
R410A
20
NOWE AGREGATY WODY LODOWEJ I POMPY CIEPŁA NA CZYNNIKI Z NISKIM GWP
R513A I HFO-R1234ze:
CHARAKTERYSTYKA I WŁAŚCIWOŚCI
DLA URZĄDZEŃ ZE SPRĘŻARKAMI ŚRUBOWYMI I TURBOCOR
ZAPROPONOWANY ZOSTAŁ JAKIŚ CZAS TEMU CZYNNIK R513A
JAKO ALTERNATYWA DLA R134A. JAKIE SĄ JEGO WŁAŚCIWOŚCI
I WYMAGANIA TECHNICZNE?
Czynnik R513A, o współczynniku GWP równym 647, to mieszanina cieczy HFO i HFC (44% R134a i 56% HFO-1234yf) o klasie A1,
czyli jest niepalna i nietoksyczna. Dlatego, należy postępować z nią dokładnie jak z R134a, również należącym do klasy A1: jego
stosowanie, transport i montaż nie podlegają ograniczeniom.
R513A jest kompatybilny z instalacjami tylko chłodzącymi, rewersyjnymi pompami ciepła i wielofunkcyjnymi systemami 4-rurowymi,
oraz jest sugerowany jako zamiennik R134a ze względu na bardzo zbliżone charakterystyki i efektywność (wydajność chłodnicza -2%
i EER -1%) oraz wymaga zastosowania tego samego oleju chłodniczego.
R513A jest łatwo dostępny na rynku za rozsądną cenę, nie jest odpowiedni dla modernizowanych instalacji, ale może zostać użyty
przez producenta w nowych urządzeniach, które wyposażone są w dedykowane podzespoły.
Podobnie jak dla odpowiedników na czynnik R134a, gama urządzeń z czynnikiem R513a spełnia wymagania rozporządzenia ErP (nie-
które również ErP 2021) i wszystkie posiadają certyfikację EUROVENT.
DLA URZĄDZEŃ ZE SPRĘŻARKAMI ŚRUBOWYMI I TURBOCOR
ZAPROPONOWANY ZOSTAŁ JAKIŚ CZAS TEMU CZYNNIK HFO-R1234ze
O WSPÓŁCZYNNIKU GWP PONIŻEJ 1. JAKIE SĄ JEGO WŁAŚCIWOŚCI
I WYMAGANIA TECHNICZNE?
Czynnik HFO-R1234ze o wskaźniku GWP poniżej 1, jest chłodziwem o zdecydowanie najniższym wskaźniku GWP na rynku. G.I. Indu-
strial Holding stosuje go w wybranych seriach agregatów chłodzonych wodą ze sprężarkami śrubowymi i Turbocor. Nie jest to miesza-
nina a czysta ciecz.
Czynnik ten należy do klasy A2L, dlatego napełnione nim instalacje wymagają takich samych środków ostrożności jak inne czynniki
tej klasy, opisane wcześniej.
Należy zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od czynnika R452B, HFO-R1234ze należy do grupy 2 PED (zgodnie z normą EN378-3:2017)
i poziom jego palności jest nawet niższy niż dla R452B. W rzeczywistości, staje się palny dopiero w temperaturze otoczenia powyżej 30°
C i przy ograniczonym stężeniu (LFL równe 7%, UFL równe 12%).
HFO-R1234ze charakteryzuje się o 20% niższą wydajnością (chłodzenia) i o 1% wyższą efektywnością (EER) w porównaniu do R134a.
Typoszereg obejmuje agregaty wody lodowej chłodzone wodą, ze sprężarkami śrubowymi i Turbocor, zaprojektowanymi specjalnie do
pracy z tym czynnikiem, dlatego nie jest możliwe jego zastosowanie w modernizowanych instalacjach. Tym samym, czynnik ten nie
stanowi alternatywy dla chłodziw dostępnych aktualnie na rynku, ale jest rozwiązaniem o zerowym wpływie na środowisko, zastępują-
cym obecne toksyczne i wybuchowe ciecze naturalne (amoniak i propan) lub zbyt kosztowne dla branży HVAC (CO2). Gama urządzeń na
czynnik HFO-R1234ze spełnia wymagania europejskiego rozporządzenia ErP 2021 oraz posiada certyfikację EUROVENT.
21
PODRĘCZNIK DLA PROJEKTANTÓW I INSTALATORÓW